| Proverbi e detti popolari della Basilicata |
|
|
|
| Scritto da Francesco Bassi | |
| venerdì 04 gennaio 2008 | |
|
Raccolta di proverbi e detti popolari della Basilicata
Zappate de femmene e lavure de vacche povera terre ca ngi
angappe.
Dú palazze e do vagghive statte lundane.
Pecura pasce e cambana sona.
Sope 'u nigure non pigghie chelore.
L sacc
vacand non stann all’addert.
U fuu s fa p li degn gross, u fuu r pagl muor valend. Pecore vecchie a casa di pazzi muoiono.
Case vecchie non vole cchiù sale.
Ciente niente accidene l'ommene
Quanne te prumettene 'u purcielle curre curre pú
zuquarielle.
Quanne sone l'Avemmaria o 'nda cheasa o pi Ila via.
Hai perdute o vuoi e vai truvenne o
corne.
Quanne 'a pecura manga 'o vrunghe 'u furmagge jesse janghe.
L'ommene jinghie 'u
sacche e 'a femmene l'attacche.
U marite pú carre e la megghiere pú vandesine.
Picche parole e caude de panne non fanne mai danne.
Uocchie ca non vedene core ca non desidera.
Quanne non cuse, non file e non tesse coma fai a fa' 'o
gghiuommere accussì gruosse?
Gran p quann s pis e vin p quann s vrnegn.
Com men u
vind accuscì t met a u rbat.
Sand Martin mnestr e cucin.
Mazz e prsutt fann li figl brutt.
L’amcizia s’ mantien si u salviett’ va e vien.
L'acque a ddò vive non l'haja 'ndruvula'.
Megghie 'nu marite ceppone ca 'n'amande bbarone.
Jè megghie sci' a cucca' disciune che gauzarse pó diebbete.
Chi ave l'amare 'nda vucche non pote sc-cputa' duce.
S cum lu ciucc ri picun, fort ri garzal e debl ri rin
Quann lu ciucc non vol viv ai voglia ri lu fiscà.
Addo arreiv kiant u zepp.
Attack u ciocc addo vol u patroun.
I ciocc fann leit e i varreil s sfasc'n.
U ciocc tant avantàt je rdott a carscià pret.
Jè amar’ coma a ru tusk.
Acque, fuoche e pane non se negane manche a Ile cane.
'A cape tuoste 'a dume 'a curte.
Canggía' 'a rama vecchie pà nova.
A gocce a gocce se ghinghie 'u varrichie.
Chi sparagne guadagne.
Ternese, solde, uochie cacciate non tornano cchiù.
U cane dà chianghe dísciune e chiene de sanghe.
Chi vo' vaje chi non vo' manne.
Frusce de scopa nova.
Ij sparagne a megghierima 'ndu liette e ll'ate sà godene
'ndo tembone.
Addo' non si chiamate non si apprezzate.
Chi troppe mange s'affoche.
Chi te vo' bena te daje chi te vo' male t'accarazze.
Vicine mij, specchiale mij.
Jè megghie 'nu male accorde ca 'ne causa vinde.
A parola megghie jè quella che non si dice.
Cunsigghie non pagate so' male apprezzate.
So' megghiè ciende amice ca ciende ducate.
Chi prima se gause, sa cauze.
Fusce, fusce, ij qua t'aspette.
Carneval tenia na vott, r’ chiavaia ra sopa, e se n’anzia ra
sott
Se chiov e mena viend, chiur l’usc e statt ind
S’appaura ca la pettla arrobba a lu cul.
Mazz e panell fann i figl bbell, pan e prusutt fann i figl
brutt pan senza mazza fann i figl pazz.
R’ supierchio romp' lu cupierchio
Quann lu cul mena vient, lu mierc' staie all’abbient.
Chi a cheasa non te vo' a cheasa non te vena.
Quanne 'u peduzze cammine 'u core sciale.
L'anne so' da chi prima more.
Chi ave facce se marite chi no reste zite.
A llu megghie voje 'a pescia frasca.
Cu n'uocch uarda la hatta e cull'at frigg u pesc.
Megghj ric d' sangue ca ric d' sold
U pesce puzz da cap.
U mir iè "u latt" di vicchj.
Chi tropp s'abbascia lu cule s'mostra.
Figlie re 'atta surice piglie!
Natàl ccu sòl e pasqua cu tuzzòn.
Aprìl ienghie i varlìr.
Sand' Catàwur' leva lu fridd e mett lu càwur.
I pariend so' cum lu stuwal: cchiù so stritt' e cchiù t'
fann mal.
Mazz e panèll fann i figlij bell.
Chi nu cal' nun cura nu cal' nun val'.
Piglià a flipp cu ttutt 'u panar.
Auciell ca nun canoscie 'u ggran.
Mena 'a preta e ascunn 'a man.
A stizz a stizz s'accoglie 'a iumara.
Femmene ciucce e crape tènen a stessa capa.
Com nash s mèt.
Puzza shttà u sang da 'ngann!
Tèn’ la facc’ com’ a r pret lesc.
Mannagg a sant nindi e papanonn senza dint.
Quann ven da la muntagn' pigl la zapp e va guadagn, quann
ven da la marein, lass la zapp e va cucein.
Tratte pe cchille megghie de te e falle o spese.
'U vine jè mmele ma devende fele.
Quanne 'a spighe jè pagghie pú stommeche jè 'nu rabbugghie.
U sazie non crede 'u disciune.
O zinzele se lavene 'nda cheasa.
'U core de guagnune jè come 'a carte janghe.
Chieche 'u vescighielle quanne jè tenerielle.
Chi magna ra sul s'affoca.
Sand' Catàwur' leva lu fridd e mett lu càwur.
I pariend so' cum lu stuwal: cchiù so stritt' e cchiù t'
fann mal.
Mazz e panèll fann i figlij bell.
A la scquagliata r' la nev s scummoglijn li strunzl'.
Gira ggira, u' ctrul semb' 'n'gul a l'urtulan và.
Fa prima na femmena a truvà na scusa cà nu sorece a truvà nu
purtuse.
Da chi nun tene migliera nè figlie, nè p'amore nè
p'cunsiglie.
Fa male e penza, fa 'bbene e scorda.
Lu quazz ca' nun vol fott ric' ca' trova gli pil p'nnand.
Com nash s mèt.
Chik't v'gntidd mo' k sè t'nridd. Quando una persona non vuol capire è inutile insistere.
Addo arreiv kiant u zepp L'asino tanto elogiato è ridotto a trasportare pietre.
Jè amar’ coma a ru tusk. Mannaggia San Niente e il nonno non ha denti.
Quann ven da la muntagn' pigl la zapp e va guadagn, quann
ven da la marein, lass la zapp e va cucein.
Addò t' n' vin' ca' so' c'podd.
Chi magna ra sul s'affoca.
La addina fà l’uove e
a lu adda gn’ bruscia lu cule.
Vai p’ t’ fa la croc’
e t’ ceca d’uocchie.
Acqu r giogn fuc e vrsc.
Marz chiova chiov Apreil na frnesc Magg un e’ bon Le fateigh
fann amor Se giogn non ce fosse R rn s nghiessr le foss.
Chiein r solt, terchj a mure’
U rett anteich no sbaglia mj
Nun c’e’ sabbt senza sol,nun c’e’ femmn senz’amor
Ce zapp veiv a l’acqu,ce no zapp veiv a lu uein.
Ce cummiercia camp,ce zapp crep.
Ben r nepout, ben r jascon
Tant vj u rzol a l’acqua, ca se romp.
Figliastr e npout quant n’hai fatt hai perdout
Tre vizzj tin Ton: tabacc, vin e fronn
Dimm a chi si figl e t sacci addì a chi ass’migl’.
Aria russ o vind o mbuss.
Frevàr je curt e amàr.
Tatt tagl’ e mamm amnzedda.
Vosc r chiazz trivl r cas.
Acqu r pacchian non chìuv e trapan.
Sanda Catarin la nev sus alla spin.
Chi tropp' s'abbascia
lu cule s' mostra
Li sciabbole stanne
appese, li fodere cumbattene A chiange lu mort' sò lacreme perdure 'Nanz' ca muove 'nu piere datu se lu magnene li furmiche E' chianggiure, veramente, lu mort' ca 'nun dascia niente Cu 'nu si t' mbiccia e cu 'nu no t' spiccia Beate quedda casa addò lu prevere trase Quanne lu 'mbriache nunn' vole, tutt' lu dann' a beve Tre sò li putente: lu papa, lu rRè e chi nun' tene niente Fra vituperio parla de castità 'Ngasa d' pezzente nun manchene stozze
|
| < Prec. | Pros. > |
|---|


